RDC: Harasabwa kugaruza miliyoni $34,6 zakoreshejwe mu masoko ya Leta atubahirije amategeko

RDC: Harasabwa kugaruza miliyoni $34,6 zakoreshejwe mu masoko ya Leta atubahirije amategeko

Mu gihe urubanza rw’uwahoze ayobora Ikigega cyihariye gishinzwe kugabanya no kwishyura indishyi abahohotewe n’ibikorwa by'Ingabo za Uganda muri RDC (FRIVAO), Chançard Bolukola, rukomeje i Kinshasa, Ikigo cy’ubushakashatsi ku mari ya Leta n’iterambere ry’inzego z’ibanze (CREFDL) cyasabye ubutabera bwa RDC kugaruza miliyoni zisaga 34,6 z’amadolari, kivuga ko zakoreshejwe mu masoko ya Leta atubahirije amategeko hagati ya 2022 na 2025.

kwamamaza

 

Ikigo cy’ubushakashatsi ku mari ya Leta n’iterambere ry’inzego z’ibanze (CREFDL) cyatangaje ko cyasuzumye imikoreshereze y’amafaranga yanyujijwe mu kigega cyihariye gishinzwe kugabanya no kwishyura indishyi ku bahohotewe n’ibikorwa bya' ingabo za Uganda muri RDC (FRIVAO), kigasanga hari amasoko ya Leta afite agaciro ka 34 637 955,66 USD yatanzwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko.

Aya makuru yagiye hanze mu gihe ku wa 21 Mata (04) hatangiraga urubanza rwa Chançard Bolukola, wahoze ari umuhuza wa FRIVAO, ukurikiranyweho kunyereza amafaranga yagenewe abahohotewe b'i Kisangani ndetse no kurenga ku mategeko agenga amasoko ya Leta. Yatawe muri yombi muri Nyakanga (07) 2025.

CREFDL ivuga ko hari amafaranga yagiye atangwa mu buryo budasobanutse, agahabwa ibigo bya Leta n’ibyigenga. Muri byo harimo:

  • Sosiyete itanga ingufu, CONGO ENERGY, yahawe miliyoni 14,9 USD yo gusana urugomero rwa Tshopo
  • Sosiyete y’igihugu ishinzwe amashanyarazi (SNEL) yahawe miliyoni 9 USD ku bikorwa by’amashanyarazi i Kisangani
  • Ikigo cy’igihugu gishinzwe kubungabunga ibidukikije (ICCN) cyahawe miliyoni 4 USD, mu gihe cyari cyasabye 767 564 USD
  • Sosiyete DIVO SARL yahawe 512 000 USD yo gukora ikiganiro-mbarankuru (documentaire), aho igice cyayo kivugwaho kunyerezwa mu 2025
  • Sosiyete yitwa GLOBAL ASSURANCE SERVICES yahawe miliyoni 2 USD
  • HOTEL ZAMBEKE yahawe miliyoni 1,5 USD

CREFDL ivuga ko ayo mafaranga yatanzwe mu buryo burimo amayobera menshi, isaba ko agaruzwa mu isanduku ya Leta.

Mu iburanisha rya mbere, umucamanza yagaragaje ko hari amasosiyete atazwi neza aho abarizwa cyangwa abayobozi bayo, bikekwa ko ashobora kuba ari ay’impimbano. Uregwa Bolukola, abajijwe kuri imwe muri ayo masoko, yavuze ko imwe muri sosiyete iri hafi ya “ShowBuzz i Socimat” i Kinshasa, ariko ntiyashoboye gutanga aderesi nyayo, anemera ko atazi abayiyobora.

Urugero rwatanzwe ni urwa DIVO SARL ruvugwaho guhabwa arenga miliyoni imwe USD yo gukora documentaire, ariko uko uwo mushinga wagiye ushyirwa mu bikorwa bikaba bitarasobanuka neza.

Iyi dosiye kandi ifitanye isano n’indishyi za miliyoni 325 USD Uganda yishyuye Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ku byabaye mu ntambara ya Kisangani hagati ya 1998 na 2003. Muri ayo mafaranga, igice cya mbere cya miliyoni 194 USD cyari cyarishyuwe muri Nzeri (09) 2022.

Ku rundi ruhande, Minisitiri w’Ubutabera wa RDC yamaze gutegeka ko hafungurwa iperereza rishya ku micungire ya FRIVAO ndetse n’ikorwa ry’imishinga y’Ikigo cy’igihugu gishinzwe kubungabunga ibidukikije (ICCN), hashingiwe kuri raporo y’Urwego rushinzwe kugenzura imari ya Leta (IGF). Iyo raporo igaragaza icyuho cya miliyoni 3,3 USD mu mushinga wo gusana pariki ya Kisangani, aho amafaranga yakoreshejwe arenze cyane ayari yasabwe.

Raporo kandi igaragaza ibibazo mu igenzura no gukurikirana ikoreshwa ry’imari, harimo itandukaniro riri hagati y’amafaranga yakoreshejwe n’ibikorwa byagezweho.

CREFDL ivuga ko iperereza rikwiye kwaguka rikagera ku mafaranga yose yakiriwe kuva mu 2022, kandi ayo byagaragaye ko yakoreshejwe nabi agafatirwa akagaruzwa mu isanduku ya Leta.

@Radio Okapi

 

kwamamaza

RDC: Harasabwa kugaruza miliyoni $34,6 zakoreshejwe mu masoko ya Leta atubahirije amategeko

RDC: Harasabwa kugaruza miliyoni $34,6 zakoreshejwe mu masoko ya Leta atubahirije amategeko

 Apr 24, 2026 - 14:20

Mu gihe urubanza rw’uwahoze ayobora Ikigega cyihariye gishinzwe kugabanya no kwishyura indishyi abahohotewe n’ibikorwa by'Ingabo za Uganda muri RDC (FRIVAO), Chançard Bolukola, rukomeje i Kinshasa, Ikigo cy’ubushakashatsi ku mari ya Leta n’iterambere ry’inzego z’ibanze (CREFDL) cyasabye ubutabera bwa RDC kugaruza miliyoni zisaga 34,6 z’amadolari, kivuga ko zakoreshejwe mu masoko ya Leta atubahirije amategeko hagati ya 2022 na 2025.

kwamamaza

Ikigo cy’ubushakashatsi ku mari ya Leta n’iterambere ry’inzego z’ibanze (CREFDL) cyatangaje ko cyasuzumye imikoreshereze y’amafaranga yanyujijwe mu kigega cyihariye gishinzwe kugabanya no kwishyura indishyi ku bahohotewe n’ibikorwa bya' ingabo za Uganda muri RDC (FRIVAO), kigasanga hari amasoko ya Leta afite agaciro ka 34 637 955,66 USD yatanzwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko.

Aya makuru yagiye hanze mu gihe ku wa 21 Mata (04) hatangiraga urubanza rwa Chançard Bolukola, wahoze ari umuhuza wa FRIVAO, ukurikiranyweho kunyereza amafaranga yagenewe abahohotewe b'i Kisangani ndetse no kurenga ku mategeko agenga amasoko ya Leta. Yatawe muri yombi muri Nyakanga (07) 2025.

CREFDL ivuga ko hari amafaranga yagiye atangwa mu buryo budasobanutse, agahabwa ibigo bya Leta n’ibyigenga. Muri byo harimo:

  • Sosiyete itanga ingufu, CONGO ENERGY, yahawe miliyoni 14,9 USD yo gusana urugomero rwa Tshopo
  • Sosiyete y’igihugu ishinzwe amashanyarazi (SNEL) yahawe miliyoni 9 USD ku bikorwa by’amashanyarazi i Kisangani
  • Ikigo cy’igihugu gishinzwe kubungabunga ibidukikije (ICCN) cyahawe miliyoni 4 USD, mu gihe cyari cyasabye 767 564 USD
  • Sosiyete DIVO SARL yahawe 512 000 USD yo gukora ikiganiro-mbarankuru (documentaire), aho igice cyayo kivugwaho kunyerezwa mu 2025
  • Sosiyete yitwa GLOBAL ASSURANCE SERVICES yahawe miliyoni 2 USD
  • HOTEL ZAMBEKE yahawe miliyoni 1,5 USD

CREFDL ivuga ko ayo mafaranga yatanzwe mu buryo burimo amayobera menshi, isaba ko agaruzwa mu isanduku ya Leta.

Mu iburanisha rya mbere, umucamanza yagaragaje ko hari amasosiyete atazwi neza aho abarizwa cyangwa abayobozi bayo, bikekwa ko ashobora kuba ari ay’impimbano. Uregwa Bolukola, abajijwe kuri imwe muri ayo masoko, yavuze ko imwe muri sosiyete iri hafi ya “ShowBuzz i Socimat” i Kinshasa, ariko ntiyashoboye gutanga aderesi nyayo, anemera ko atazi abayiyobora.

Urugero rwatanzwe ni urwa DIVO SARL ruvugwaho guhabwa arenga miliyoni imwe USD yo gukora documentaire, ariko uko uwo mushinga wagiye ushyirwa mu bikorwa bikaba bitarasobanuka neza.

Iyi dosiye kandi ifitanye isano n’indishyi za miliyoni 325 USD Uganda yishyuye Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ku byabaye mu ntambara ya Kisangani hagati ya 1998 na 2003. Muri ayo mafaranga, igice cya mbere cya miliyoni 194 USD cyari cyarishyuwe muri Nzeri (09) 2022.

Ku rundi ruhande, Minisitiri w’Ubutabera wa RDC yamaze gutegeka ko hafungurwa iperereza rishya ku micungire ya FRIVAO ndetse n’ikorwa ry’imishinga y’Ikigo cy’igihugu gishinzwe kubungabunga ibidukikije (ICCN), hashingiwe kuri raporo y’Urwego rushinzwe kugenzura imari ya Leta (IGF). Iyo raporo igaragaza icyuho cya miliyoni 3,3 USD mu mushinga wo gusana pariki ya Kisangani, aho amafaranga yakoreshejwe arenze cyane ayari yasabwe.

Raporo kandi igaragaza ibibazo mu igenzura no gukurikirana ikoreshwa ry’imari, harimo itandukaniro riri hagati y’amafaranga yakoreshejwe n’ibikorwa byagezweho.

CREFDL ivuga ko iperereza rikwiye kwaguka rikagera ku mafaranga yose yakiriwe kuva mu 2022, kandi ayo byagaragaye ko yakoreshejwe nabi agafatirwa akagaruzwa mu isanduku ya Leta.

@Radio Okapi

kwamamaza