Ngororero: Ntibari basobanukiwe ko kwangiza ibidukikije bihanwa n’amategeko!

Ngororero: Ntibari basobanukiwe ko kwangiza ibidukikije bihanwa n’amategeko!

Abaturage bo mu mirenge ya Muhanda na Matyazo yo mur’aka karere baravuga ko hari ibyaha bakoraga nkana ariko batazi ko bihanwa n’amategeko. Ni nyuma yaho Urwego rw’igihugu rw’ubugenzacayaha RIB, rubasobanuriye ibyaha by’inzaduka no kutangiza ibidukikije nk’ ibihanwa n’amategeko.

kwamamaza

 

Urego rw’igihugu rw’ubugenzacyaha, RIB, ruri gukora ubukangurambaga mu mirenge ya Matyazo na Muhanda yo mu karere ka Ngororero, mu rwego rwo gukangurira abahatuye kwirinda ibyaha by’inzaduka n’ ibyaha ibyaha byo kwangiza ibidukikije kuko bihanwa n’amategeko.

Abahatuye bemeza ko hari ibyo bakoraga ariko batazi ko bihanwa n’amategeko. Umwe yabwiye Isango Star ko “sinumvaga ko umuntu yabumba mu murima we impunyu nka gutya ngo ari gukora icyaha! Ngo ari gusiga umusozi guharutse.”

Undi ati: “numvaga ko wenda inyamaswa umuntu yabungabungira umutekano ari inka, ihene, intama …mbega nk’izi ziba mu rugo, naho ziriya zo mu gasozi no mu mashyamba ntabwo numvaga ko kuyangiza ari icyaha.”

KABAKA Umutesi; umukozi w’urwego rw’igihugu rw’ubugenzacyaha, RIB, yabibukije ko ibyaha bigenzwa n’ururwego atari iby’urugomo n’ubwambuzi gusa, ahubwo ko no kwangiza urusobe rw’ibinyabuzima n’ibidukikikije muri rusange bihannwa n’amategeko ndetse ko kurengera ibidukikije ari  inshingano zabo.

Yagize ati: “bafite inshingano yo kurengera ibidukikije kuko biri mu itegeko nshinga ry’igihugu cyacu cy’u Rwanda. Ni urusobe rw’ibintu bigizwe n’ibidukikije kamere cyangwa n’ibiva ku bikorwa bya muntu: ibyo nibyo bita ibidukikije.”

“nimvuga ibidukikije kamere harimo ibintu bitandukanye nk’ibinyabutabire, urusobe rw’ibinyabuzima, ndetse n’ibikorwa by’ubukungu, imibereho y’abantu, ibirebana n’umuco, ubwiza ndetse n’ubumenyi bishobora kugira ingaruka ziziguye cyangwa zitaziguye, zako kanya cyangwa zigatinda kugaragara ku majyambere y’ahantu, ku binyabuzima no ku bikorwa bya muntu.”

Nyuma yo guhugurwa, abaturage bavuga ko basonanukiwe n’amakosa bakoraga baziko nta cyaha kirimo.

Umwe yagize ati: “nsanze gutwika ikirorero ari ukwangiza ikirere kuko cyongera umwuka uhumanya ikirere, mbese bigagira ingaruka mbi ku muturage. Ubwo nkaba nsanze nabwo ari icyaha kuko babisomye mu mategeko.”

NKUSI Christopher; Umuyobozi w’akarere ka Ngororero, avuga ko kuba uru rwego rw’ubugenzacyaha rwafashe umunya wo kuza muri aka karere kugira ngo rusobanurire abagatuye bene ibi byaha ari umusanzu ukomeye kuko bizabarinda kugwa mu makosa batazi.

Ati: “ni umusanzu ukomeye…aho turi gufatanya mu bukangurambaga bateguye kugira ngo begere abaturage babasobanurire ibyaha bijyanye no kwangiza ibidukikije, twigishe abaturage bacu ibyaha ndetse tunabigishe n’ingamba zo kubyirinda kugira ngo batagwa mu bibazo bya hato na hato byo guhanwa.”

Uretse ibi kandi, abatuye aka karere banasobanukiwe ko kwangiza ibidukikije binagira ingaruka zigarukira mwene muntu kubera ko gutwika mashyamba bihumanya ikirere ndetse n’umwuka abantu bahumeka.

@Emmanuel BIZIMANA/ Isango Star- Ngororero.

 

kwamamaza

Ngororero: Ntibari basobanukiwe ko kwangiza ibidukikije bihanwa n’amategeko!

Ngororero: Ntibari basobanukiwe ko kwangiza ibidukikije bihanwa n’amategeko!

 Aug 11, 2023 - 13:30

Abaturage bo mu mirenge ya Muhanda na Matyazo yo mur’aka karere baravuga ko hari ibyaha bakoraga nkana ariko batazi ko bihanwa n’amategeko. Ni nyuma yaho Urwego rw’igihugu rw’ubugenzacayaha RIB, rubasobanuriye ibyaha by’inzaduka no kutangiza ibidukikije nk’ ibihanwa n’amategeko.

kwamamaza

Urego rw’igihugu rw’ubugenzacyaha, RIB, ruri gukora ubukangurambaga mu mirenge ya Matyazo na Muhanda yo mu karere ka Ngororero, mu rwego rwo gukangurira abahatuye kwirinda ibyaha by’inzaduka n’ ibyaha ibyaha byo kwangiza ibidukikije kuko bihanwa n’amategeko.

Abahatuye bemeza ko hari ibyo bakoraga ariko batazi ko bihanwa n’amategeko. Umwe yabwiye Isango Star ko “sinumvaga ko umuntu yabumba mu murima we impunyu nka gutya ngo ari gukora icyaha! Ngo ari gusiga umusozi guharutse.”

Undi ati: “numvaga ko wenda inyamaswa umuntu yabungabungira umutekano ari inka, ihene, intama …mbega nk’izi ziba mu rugo, naho ziriya zo mu gasozi no mu mashyamba ntabwo numvaga ko kuyangiza ari icyaha.”

KABAKA Umutesi; umukozi w’urwego rw’igihugu rw’ubugenzacyaha, RIB, yabibukije ko ibyaha bigenzwa n’ururwego atari iby’urugomo n’ubwambuzi gusa, ahubwo ko no kwangiza urusobe rw’ibinyabuzima n’ibidukikikije muri rusange bihannwa n’amategeko ndetse ko kurengera ibidukikije ari  inshingano zabo.

Yagize ati: “bafite inshingano yo kurengera ibidukikije kuko biri mu itegeko nshinga ry’igihugu cyacu cy’u Rwanda. Ni urusobe rw’ibintu bigizwe n’ibidukikije kamere cyangwa n’ibiva ku bikorwa bya muntu: ibyo nibyo bita ibidukikije.”

“nimvuga ibidukikije kamere harimo ibintu bitandukanye nk’ibinyabutabire, urusobe rw’ibinyabuzima, ndetse n’ibikorwa by’ubukungu, imibereho y’abantu, ibirebana n’umuco, ubwiza ndetse n’ubumenyi bishobora kugira ingaruka ziziguye cyangwa zitaziguye, zako kanya cyangwa zigatinda kugaragara ku majyambere y’ahantu, ku binyabuzima no ku bikorwa bya muntu.”

Nyuma yo guhugurwa, abaturage bavuga ko basonanukiwe n’amakosa bakoraga baziko nta cyaha kirimo.

Umwe yagize ati: “nsanze gutwika ikirorero ari ukwangiza ikirere kuko cyongera umwuka uhumanya ikirere, mbese bigagira ingaruka mbi ku muturage. Ubwo nkaba nsanze nabwo ari icyaha kuko babisomye mu mategeko.”

NKUSI Christopher; Umuyobozi w’akarere ka Ngororero, avuga ko kuba uru rwego rw’ubugenzacyaha rwafashe umunya wo kuza muri aka karere kugira ngo rusobanurire abagatuye bene ibi byaha ari umusanzu ukomeye kuko bizabarinda kugwa mu makosa batazi.

Ati: “ni umusanzu ukomeye…aho turi gufatanya mu bukangurambaga bateguye kugira ngo begere abaturage babasobanurire ibyaha bijyanye no kwangiza ibidukikije, twigishe abaturage bacu ibyaha ndetse tunabigishe n’ingamba zo kubyirinda kugira ngo batagwa mu bibazo bya hato na hato byo guhanwa.”

Uretse ibi kandi, abatuye aka karere banasobanukiwe ko kwangiza ibidukikije binagira ingaruka zigarukira mwene muntu kubera ko gutwika mashyamba bihumanya ikirere ndetse n’umwuka abantu bahumeka.

@Emmanuel BIZIMANA/ Isango Star- Ngororero.

kwamamaza