Amagana y’abimukira b’abanya-Ethiopia biciwe ku mipaka ya Yémen na Arabie saoudite: HRW

Amagana y’abimukira b’abanya-Ethiopia biciwe ku mipaka ya Yémen  na Arabie saoudite: HRW

Umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu [ Human Rights Watch, HRW] irashinja abashinzwe gucunga umutekano ku mupaka wa Sudan ibikorwa byo kwica amagana y'abimukira bakomoka muri Ethiopia bageragezaga kwinjira muri Arabia Saoudite, banyuze muri Yemen. 

kwamamaza

 

Uyu muryango ibivuga ibi bikorwa by'ubwicanyi byqkozwe kuva mu umwaka ushize.

Muri Raporo ya HRW ikubiye mu mpapuro 73, igaragaza ko ibihumbi amagana by'abimukira bo muri Ethiopia bakoreshaga inzira y'Iburasirazuba ihuza ihembe rya Africa na Golfe, banyuze muri Yemen.

Uyu muryango wamaganye ibi bikorwa. Uvuga ko ushingiye ku biganiro wagiranye n'abimukira 38 bagerageje kunyura muri Yemen bajya muri Arabia Saoudite.

Abo bavuga ko hari intwaro ziturika, amasasu atagaragara ku barinzi bo ku mupaka wa Arabia Saoudite babazaga Abanya-Ethiopia igice cy'umubiri wabo bahitamo kuraswaho.

Abarokotse ubwo bwicanyi bavuga uko bajyanywe mu kigo cy’imfungwa, bakubitwa batewe amabuye. Umusore umwe muri bo, avuga ko yahatiwe gufata ku ngufu abakobwa babiri bafite imyaka 15 kugira ngo bemererwe guhunga.

Amafoto yafashwe na satelite,  amashusho, ndetse ewondi mafoto yakwirakwijwe ku mbuga nkoranyambaga cyangwa yakuwe ahandi, asa nashimangira ibyatangajwe n'aba  banya Ethiopia.

Ibyo bigaragazaabantu bahunga banyuze inzira z'imisozi, abandi bakomeretse. Abo bahungaga barimo abavuga ko bahungaga kubera ibibazo by'ubukungu bitewe nuko ubuzima bwabo bwari mu kaga.

Gusa abategetsi bo muri Arabia Saoudite ntibavuga rumwe n’imiryango itegamiye kuri Leta kuri iki kibazo.

AFP itangaza ko "Ibirego biri muri raporo y’uburenganzira bwa muntu byerekana ko abashinzwe umutekano ku mipaka ya Arabia Saoudite barashe ku Banya_Ethiopiae bambuka umupaka wa Arabia Saoudite na Yemen, nta shingiro bifite kandi ko bidashingiye ku hantu hizewe."

 HRW yemeza ko hakozwe ubwicanyi bukabije kandi buteguwe kuburyo ubu bwicanyi bw'abimukira bo muri Ethiopia bushobora no kuba icyaha cyibasiye inyokomuntu.

Impungenge z'umuryango w'abibumbye na Amerika

Ku wa mbere, Leta zunze ubumwe z’Amerika zagaragaje impungenge kuri raporo y’imiryango itegamiye kuri Leta, isaba ko Arabia Saoudite gukora  iperereza rinyuze mu mucyo kuri iki kibazo.

Umuvugizi wa Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga yagize ati: "Twagaragaje impungenge kuri ibi birego na guverinoma ya Arabia Saoudite. Turahamagarira abategetsi ba Arabia Saoudite gukora iperereza ryuzuye kandi mu mucyo, ndetse no kubahiriza inshingano zabo mu mategeko mpuzamahanga."

Naho umuvugizi w'umuryango w'abibumbye yavuze ko iyi raporo ya Human Rights Watch iteye impungenge cyane.

Gusa avuga ko bigoranye kwemeza ibyo birego, ndetse ko iyi raporo igaragaza ibirego bikomeye.

Stéphane Dujarric; umuvugizi wa UN, yagize ati:" Nzi ko ibiro bishinzwe iby’uburenganzira bwa muntu bizi uko ibintu bimeze kandi ko bifite imyirondoroariko birabakomereye kwemeza ibyabereye ku mupaka."

Gusa muri rusange, yashimangiye ko gukumira abimukira ukoresheje kurashisha imbunda bitazihanganirwa".

Umwaka ushize, ONU yatangaje ko imbunda zambukiranya imipaka n’intwaro ziremereye n’inzego z’umutekano zo muri Arabia Saoudite zahitanye abimukira 430 mu majyepfo y'iki gihugu ndetse no mu majyaruguru ya Yemen. Ibi byabaye mu mezi ane ya mbere yo mu mwaka w' 2022

 

kwamamaza

Amagana y’abimukira b’abanya-Ethiopia biciwe ku mipaka ya Yémen  na Arabie saoudite: HRW

Amagana y’abimukira b’abanya-Ethiopia biciwe ku mipaka ya Yémen na Arabie saoudite: HRW

 Aug 22, 2023 - 11:38

Umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu [ Human Rights Watch, HRW] irashinja abashinzwe gucunga umutekano ku mupaka wa Sudan ibikorwa byo kwica amagana y'abimukira bakomoka muri Ethiopia bageragezaga kwinjira muri Arabia Saoudite, banyuze muri Yemen. 

kwamamaza

Uyu muryango ibivuga ibi bikorwa by'ubwicanyi byqkozwe kuva mu umwaka ushize.

Muri Raporo ya HRW ikubiye mu mpapuro 73, igaragaza ko ibihumbi amagana by'abimukira bo muri Ethiopia bakoreshaga inzira y'Iburasirazuba ihuza ihembe rya Africa na Golfe, banyuze muri Yemen.

Uyu muryango wamaganye ibi bikorwa. Uvuga ko ushingiye ku biganiro wagiranye n'abimukira 38 bagerageje kunyura muri Yemen bajya muri Arabia Saoudite.

Abo bavuga ko hari intwaro ziturika, amasasu atagaragara ku barinzi bo ku mupaka wa Arabia Saoudite babazaga Abanya-Ethiopia igice cy'umubiri wabo bahitamo kuraswaho.

Abarokotse ubwo bwicanyi bavuga uko bajyanywe mu kigo cy’imfungwa, bakubitwa batewe amabuye. Umusore umwe muri bo, avuga ko yahatiwe gufata ku ngufu abakobwa babiri bafite imyaka 15 kugira ngo bemererwe guhunga.

Amafoto yafashwe na satelite,  amashusho, ndetse ewondi mafoto yakwirakwijwe ku mbuga nkoranyambaga cyangwa yakuwe ahandi, asa nashimangira ibyatangajwe n'aba  banya Ethiopia.

Ibyo bigaragazaabantu bahunga banyuze inzira z'imisozi, abandi bakomeretse. Abo bahungaga barimo abavuga ko bahungaga kubera ibibazo by'ubukungu bitewe nuko ubuzima bwabo bwari mu kaga.

Gusa abategetsi bo muri Arabia Saoudite ntibavuga rumwe n’imiryango itegamiye kuri Leta kuri iki kibazo.

AFP itangaza ko "Ibirego biri muri raporo y’uburenganzira bwa muntu byerekana ko abashinzwe umutekano ku mipaka ya Arabia Saoudite barashe ku Banya_Ethiopiae bambuka umupaka wa Arabia Saoudite na Yemen, nta shingiro bifite kandi ko bidashingiye ku hantu hizewe."

 HRW yemeza ko hakozwe ubwicanyi bukabije kandi buteguwe kuburyo ubu bwicanyi bw'abimukira bo muri Ethiopia bushobora no kuba icyaha cyibasiye inyokomuntu.

Impungenge z'umuryango w'abibumbye na Amerika

Ku wa mbere, Leta zunze ubumwe z’Amerika zagaragaje impungenge kuri raporo y’imiryango itegamiye kuri Leta, isaba ko Arabia Saoudite gukora  iperereza rinyuze mu mucyo kuri iki kibazo.

Umuvugizi wa Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga yagize ati: "Twagaragaje impungenge kuri ibi birego na guverinoma ya Arabia Saoudite. Turahamagarira abategetsi ba Arabia Saoudite gukora iperereza ryuzuye kandi mu mucyo, ndetse no kubahiriza inshingano zabo mu mategeko mpuzamahanga."

Naho umuvugizi w'umuryango w'abibumbye yavuze ko iyi raporo ya Human Rights Watch iteye impungenge cyane.

Gusa avuga ko bigoranye kwemeza ibyo birego, ndetse ko iyi raporo igaragaza ibirego bikomeye.

Stéphane Dujarric; umuvugizi wa UN, yagize ati:" Nzi ko ibiro bishinzwe iby’uburenganzira bwa muntu bizi uko ibintu bimeze kandi ko bifite imyirondoroariko birabakomereye kwemeza ibyabereye ku mupaka."

Gusa muri rusange, yashimangiye ko gukumira abimukira ukoresheje kurashisha imbunda bitazihanganirwa".

Umwaka ushize, ONU yatangaje ko imbunda zambukiranya imipaka n’intwaro ziremereye n’inzego z’umutekano zo muri Arabia Saoudite zahitanye abimukira 430 mu majyepfo y'iki gihugu ndetse no mu majyaruguru ya Yemen. Ibi byabaye mu mezi ane ya mbere yo mu mwaka w' 2022

kwamamaza